Aktualności

Umowy, na podstawie których można podjąć pracę.

Pracodawca może zatrudnić cudzoziemca zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i umowy cywilnoprawnej. 

W przeważającej większości ważne jest, aby umowa ta została zawarta na piśmie. 

  • W stosunku do cudzoziemców, od których wymagane jest posiadanie zezwolenia na pracę, umowy, na podstawie których powierzane jest im wykonywanie pracy w Polsce, muszą być zawarte na piśmie. Jest to jeden z warunków uznania ich pracy za legalną.
  • W wypadku cudzoziemców wykonujących pracę w Polsce na podstawie oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy umowy muszą być zawarte na piśmie. Jest to jeden z warunków uznania ich pracy za legalną.
  • W stosunku do cudzoziemców, od których dla legalnego wykonywania pracy zezwolenie nie jest wymagane, brak pisemnej umowy o pracę nie skutkuje uznaniem zatrudnienia za nielegalne, choć niepotwierdzenie na piśmie warunków umowy o pracę stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika (więcej informacji na temat praw pracownika jest dostępnych tutaj->). W wypadku powierzania takiemu cudzoziemcowi wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych – tak samo jak w stosunku do obywateli polskich – forma pisemna nie jest konieczna.

Kontrola legalności zatrudnienia cudzoziemca w Polsce.

Co to jest nielegalne zatrudnienie

Nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca to wykonywanie pracy przez cudzoziemca:

  • który nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego go do pobytu w Polsce;
  • którego podstawa pobytu w Polsce nie uprawnia do wykonywania pracy;
  • który wykonuje pracę bez zezwolenia, w wypadkach gdy jest ono wymagane;
  • na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę;
  • bez zawarcia wymaganych umów o pracę albo umów cywilnoprawnych.

Kto jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli

Do przeprowadzenia kontroli legalności zatrudnienia uprawnione są:

SG może też przeprowadzać kontrole firm, gospodarstw domowych i osób fizycznych zatrudniających cudzoziemców, jak również cudzoziemców prowadzących własną działalność gospodarczą w Polsce. PIP jest natomiast uprawniona do kontroli legalności zatrudnienia wynikającego z zawarcia z pracownikami umów o pracę. 

Podczas takich kontroli jest także sprawdzana legalność pobytu cudzoziemca w Polsce – więcej informacji na ten temat jest dostępnych tutaj->

Jak wygląda kontrola

Kontrole są przeprowadzane przez co najmniej dwóch funkcjonariuszy, legitymujących się stosownymi upoważnieniami zawierającymi wskazanie podstawy prawnej, oznaczenie organu kontroli, datę i miejsce wystawienia, imię i nazwisko funkcjonariusza uprawnionego do wykonywania kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej, nazwę i adres kontrolowanej firmy, określenie zakresu kontroli, wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli, podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji oraz pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego. 

Uwaga: w sytuacji zaistnienia konieczności podjęcia niezwłocznej kontroli funkcjonariusze mogą przeprowadzić kontrolę, okazując jedynie legitymacje służbowe.

Jakie dokumenty należy przedstawić do kontroli

Kontrolowany podmiot na żądanie funkcjonariuszy powinien w terminie nie dłuższym niż 7 dni przedstawić dokumenty dotyczące legalności wykonywania pracy przez cudzoziemca, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemca, czy też powierzania wykonywania pracy cudzoziemcowi. 

Dokumentami tymi powinny być w szczególności:

  • zezwolenia na pracę;
  • oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi;
  • umowy o pracę lub umowy cywilnoprawne;
  • dokumenty potwierdzające uzyskanie przez cudzoziemca prowadzącego działalność gospodarczą wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej. 

Kontroli podlega także charakter wykonywanej przez cudzoziemca pracy oraz to, czy warunki jej wykonywania są zgodne z opisem umieszczonym w zezwoleniu/oświadczeniu. 

W przypadku rozbieżności lub braku dokumentacji inspektor pracy, który stwierdzi naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia może skierować do sądu wniosek o ukaranie osób odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości. Dodatkowo, inspektor pracy może zawiadomić o naruszeniu przepisów właściwe organy, w szczególności w przypadku naruszenia przepisów o cudzoziemcach Policję lub Straż Graniczną

Jakie kary grożą za nielegalne zatrudnianie cudzoziemca

Pracodawcy nielegalnie zatrudniającemu cudzoziemca grozi grzywna nie niższa niż 3000 zł. Jeżeli jednak pracodawca wprowadza cudzoziemca w błąd, wyzyskuje błąd, wykorzystuje zależność służbową lub niezdolność do należytego pojmowania i tym działaniem doprowadza cudzoziemca do nielegalnego wykonywania pracy grzywna może wynieść do 10000 zł.

Cudzoziemiec pracujący niezgodnie z przepisami polskiego prawa narażony jest na karę – w wysokości nie niższej niż 1000 zł. Osoba taka może otrzymać decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (co to jest decyzja o zobowiazaniu cudzoziemca do powrotu?->).

Ponadto w Polsce obowiązuje prawo, które określa sankcje dla pracodawców powierzających wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski i tryb dochodzenia roszczeń z tytułu wynagrodzenia i związanych z nim świadczeń. W ich myśl pracodawca przed zatrudnieniem obywatela spoza UE musi upewnić się, że cudzoziemiec posiada dokument uprawniający go do pobytu w Polsce (wzory dokumentów w Polsce można sprawdzić tutaj ->). Za zatrudnienie cudzoziemca, który nie ma prawa pobytu w Polsce pracodawcy ponoszą surowe kary finansowe, a także są zobowiązani do wypłaty należnych nielegalnie zatrudnionym przez nich cudzoziemcom zaległych wynagrodzeń (obowiązuje domniemanie istnienia stosunku pracy przez okres 3 miesięcy) i związanych z nimi świadczeń (uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne, podatku) oraz do pokrycia kosztów ich powrotu do kraju pochodzenia. Dodatkowo pracodawcy tacy zostaną pozbawieni prawa do korzystania z dotacji publicznych, w tym funduszy unijnych.

Internetowe rezerwacje na przegląd akt.

Od 1 czerwca 2019 r. skorzystanie z prawa do przeglądania akt sprawy prowadzonej w Departamencie Legalizacji Pobytu Urzędu do Spraw Cudzoziemców będzie możliwe wyłącznie po wcześniejszym umówieniu się za pośrednictwem systemu kolejkowego. Będzie on dostępny pod adresem: rezerwacja.udsc.gov.pl.

Przeglądy akt spraw umówione telefonicznie lub za pomocą poczty elektronicznej przed wprowadzeniem systemu kolejkowego (do 31 maja 2019 r.), pozostają aktualne w ustalonym wcześniej terminie.

Od 1 czerwca 2019 r. nie będą prowadzone zapisy na przeglądanie akt sprawy drogą telefoniczną i mailową.

 

 

Czytaj także:

Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach

Poradnik dla uczelni i studentów zagranicznych

Czy po zakończeniu pobytu na podstawie polskiej wizy krajowej typ D lub karty pobytu można przebywać w Polsce dalej bez konieczności wyjazdu w ruchu bezwizowym na podstawie paszportu biometrycznego?

Jeżeli po wjeździe do Polski na podstawie polskiej wizy krajowej typ D lub polskiej karty pobytu (pobyt długoterminowy) cudzoziemiec posiada jednocześnie paszport biometryczny możliwe jest po zakończeniu pobytu długoterminowego kontynuowanie tego pobytu (bez konieczności wyjazdu) jako pobytu krótkoterminowego w ruchu bezwizowym (tj. max 90 dni w każdym okresie 180 dni wstecz) na podstawie posiadanego paszportu biometrycznego pod warunkiem, że limit pobytu krótkoterminowego nie został wykorzystany już wcześniej.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu Granicznego Schengen (art. 6 ust 2) za datę wjazdu uważa się pierwszy dzień pobytu na terytorium państw członkowskich, a datę wyjazdu liczy się jako ostatni dzień pobytu na terytorium państw członkowskich. W obliczeniach długości pobytu krótkoterminowego, na terytorium państw członkowskich nie uwzględnia się wyłącznie okresów pobytu dozwolonych na mocy zezwolenia na pobyt lub wizy długoterminowej.

W praktyce kontrola wykorzystania limitu dopuszczalnego pobytu krótkoterminowego w Polsce polega na cofnięciu się o 180 dni (od dnia dokonywania kontroli lub pierwszego dnia planowanego wjazdu/pobytu) i obliczenia np. na podstawie odcisków stempli kontroli granicznej liczby dni pobytu krótkoterminowego, które cudzoziemiec już wykorzystał w tym 180-dniowym okresie.

Przy obliczeniu dozwolonego limitu pobytu krótkoterminowego w Polsce należy uwzględnić wszystkie dni pobytu na terytorium pozostałych państw obszaru Schengen oraz ponadto pobyt w Polsce na podstawie wiz krótkoterminowych Schengen typ C, na podstawie paszportu biometrycznego w ruchu bezwizowym oraz również wszelkie dni pobytu w procedurze legalizacyjnej w Polsce na podstawie tzw. stampili Wojewody.

Natomiast do prawidłowego obliczenia długości pobytu krótkoterminowego na terytorium RP nie uwzględnia się okresów pobytu dozwolonych na mocy polskiego zezwolenia na pobyt długoterminowy (karta pobytu) lub wizy długoterminowej (wiza typ D). Pobyty długoterminowe nie sumują się bowiem na terytorium RP z pobytami krótkoterminowymi.

Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach.

Wprowadzenie rozwiązań dotyczących wjazdu i pobytu cudzoziemców w celu prowadzenia badań naukowych, odbycia studiów, stażu oraz udziału w wolontariacie w ramach programu wolontariatu europejskiego jest głównym celem nowelizacji. Ustawa przewiduje również zapisy mające na celu wyeliminowanie tzw. „turystyki pobytowej”. Nowe przepisy wejdą w życie 27 kwietnia 2019 r.

Ustawa[1] wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801[2] w sprawie warunków wjazdu i pobytu cudzoziemców w celu prowadzenia badań naukowych, odbycia studiów, szkoleń, udziału w wolontariacie, programach wymiany młodzieży szkolnej lub projektach edukacyjnych oraz podjęcia pracy w charakterze au pair (wersja przekształcona).

Ustawa nie zawiera natomiast przepisów dotyczących przyjmowania młodzieży szkolnej uczestniczącej w wymianie szkolnej lub projektach edukacyjnych oraz przyjmowania cudzoziemców w celu podjęcia pracy w charakterze au pair, jak również w celu udziału w wolontariacie innym niż wolontariat europejski czyli w zakresie fakultatywnego katalogu cudzoziemców objętych dyrektywą.

  1. Wizy krajowe, zezwolenia na pobyt czasowy w celu odbywania studiów, prowadzenia badań naukowych, odbycia stażu lub udziału w wolontariacie w ramach programu wolontariatu europejskiego

Przepisy ustawy o cudzoziemcach przewidują wydawanie wiz krajowych w celu:

– odbycia studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo kształcenia się w szkole doktorskiej, z adnotacją „student” gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Polski jest podjęcie lub kontynuacja stacjonarnych: studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo kształcenie się w szkole doktorskiej,

– prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych – z adnotacją „naukowiec”,

– odbycia stażu – z adnotacją „stażysta”,

– udziału w programie wolontariatu europejskiego – z adnotacją „wolontariusz”.

Jeśli cudzoziemiec będzie objęty unijnym programem lub programem wielostronnym obejmującym środki w zakresie mobilności lub porozumieniem między przynajmniej dwiema uznanymi instytucjami szkolnictwa wyższego przewidującym mobilność wewnątrzunijną, obok adnotacji „student” lub „naukowiec” w wizie krajowej będzie się także zamieszczać adnotację o tym programie lub porozumieniu.

Ustawa o cudzoziemcach przewiduje także wydawanie zezwoleń na pobyt czasowy dla celów dyrektywy:

– zezwolenie na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach – gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Polski jest podjęcie lub kontynuacja stacjonarnych: studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo kształcenie się w szkole doktorskiej,

– zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia badań naukowych,

– zezwolenie na pobyt czasowy dla stażystów,

– zezwoleń na pobyt czasowy dla wolontariuszy w celu udziału w programie wolontariatu europejskiego.

W kartach pobytu wydanych w związku z udzieleniem tych zezwoleń będą zamieszczane odpowiednio adnotacje: „student”, „naukowiec”, „stażysta” i „wolontariusz”. Obok adnotacji „student” lub „naukowiec” na karcie pobytu będzie się także zamieszczać adnotację o programie lub porozumieniu przewidującym mobilność wewnątrzunijną.

Ujednolicone zostały warunki wydawania wiz krajowych oraz udzielania zezwoleń na pobyt czasowy we wspomnianych celach, a także przesłanki cofania tych wiz i zezwoleń zgodnie z wymogami wdrażanej dyrektywy.

  1. Wymóg zatwierdzenia podmiotu przyjmującego

Warunkiem wydania wizy krajowej lub udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w ww. celach będzie zatwierdzenie danej jednostki przyjmującej – jednostki prowadzącej studia (z wyłączeniem określonych kategorii), jednostki naukowej, organizatora stażu lub jednostki organizacyjnej, na rzecz której cudzoziemiec ma wykonywać świadczenia jako wolontariusz. W przypadku jednostek prowadzących studia, które nie będą podlegały obowiązkowi zatwierdzenia, wymogiem wydania wizy krajowej lub udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu studiów będzie brak wydania decyzji o zakazie przyjmowania cudzoziemców (o której mowa w art. 144a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Obowiązek zatwierdzenia nie będzie dotyczył uczelni akademickich[3] i uczelni zawodowych[4] będących publicznymi uczelniami zawodowymi, uczelni wojskowych, uczelni służb państwowych oraz uczelni prowadzonych przez kościoły i związki wyznaniowe, których stosunek do Rzeczypospolitej Polskiej reguluje umowa międzynarodowa lub ustawa.

Zatwierdzenie ww. jednostek będzie następowało na wniosek tych podmiotów. Decyzję w tym zakresie będzie wydawał minister właściwy do spraw wewnętrznych po uzyskaniu informacji od określonych organów oraz po zasięgnięciu opinii właściwego ministra. Zatwierdzenie będzie wydawane na okres zasadniczo 5 lat (albo zasadniczo 2 lat w przypadku organizatora stażu oraz jednostki organizacyjnej, na rzecz której cudzoziemiec ma wykonywać świadczenia jako wolontariusz) z możliwością przedłużania następnie tych okresów.

Wymóg zatwierdzenia jednostek prowadzących studia dla potrzeb wydawania wiz i udzielania zezwoleń na pobyt czasowy będzie stosowany od roku akademickiego 2019/2020 czyli od 1 października 2019 r. Również w przypadku złożenia wniosku o wydanie wizy krajowej lub zezwolenia na pobyt czasowy w celu studiów przed dniem wejścia w życie ustawy.

Wymóg zatwierdzenia jednostki naukowej (na zasadach określonych w nowelizacji), organizatora stażu lub jednostki organizacyjnej, na rzecz której cudzoziemiec ma wykonywać świadczenia jako wolontariusz będzie stosowany w przypadku złożenia wniosku o wydanie wizy krajowej lub zezwolenia na pobyt czasowy po dniu wejścia w życie ustawy (po 27 kwietnia 2019 r.).

Zatwierdzenia jednostek naukowych na podstawie dotychczasowych przepisów przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy, zachowają ważność na okresy określone w decyzjach o zatwierdzeniu.

  1. Zmiana dotycząca kursów przygotowawczych do studiów

Wiza krajowa z adnotacją „student” oraz zezwolenie na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach będą mogły zostać udzielone także cudzoziemcom, którzy zamierzają odbyć kurs przygotowawczy do podjęcia nauki (na stacjonarnych studiach pierwszego stopnia, drugiego stopnia lub jednolitych studiach magisterskich lub do kształcenia się w szkole doktorskiej). W zależności czy będą obywatelami państw określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów oraz w razie wydania takiego rozporządzenia.

  1. Koszty zamieszkania cudzoziemca w Polsce

W ustawie przewidziano, iż przy badaniu posiadania wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania przez cudzoziemca ubiegającego się o wydanie wizy krajowej lub udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celach objętych dyrektywą 2016/801, będą brane pod uwagę koszty zamieszkania cudzoziemca w Polsce.

  1. Mobilność studentów, mobilność krótkoterminowa i długoterminowa naukowców oraz członków ich rodzin

Celem dyrektywy 2016/801 wdrażanej przez ustawę jest zachęcenie do przyjazdu do Unii Europejskiej wysoko wykwalifikowanych obywateli państw trzecich, a w szczególności naukowców oraz studentów. Ponadto, promowanie Unii jako atrakcyjnego miejsca do badań i innowacji, zwiększanie jej szans w globalnej rywalizacji o talenty oraz poprawa unijnej konkurencyjności. Będzie to realizowane przez szereg rozwiązań prawnych przewidzianych ustawą takich jak możliwość korzystania przez cudzoziemców z:

mobilności studenta przez okres do 360 dni,

mobilności krótkoterminowej naukowca oraz członka jego rodziny przez okres do 180 dni w dowolnym okresie liczącym 360 dni – na podstawie odpowiedniego zezwolenia pobytowego lub wizy długoterminowej wydanej w innym państwie członkowskim i po spełnieniu przewidzianych wymogów,

mobilności długoterminowej naukowca oraz członka jego rodziny po udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej naukowca oraz zezwolenia na pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej członka rodziny naukowca.

Mobilność studenta będzie rozumiana jako mobilność studenta lub doktoranta objętego programem unijnym lub programem wielostronnym obejmującym środki w zakresie mobilności lub porozumieniem między przynajmniej dwiema instytucjami szkolnictwa wyższego, przewidującym mobilność wewnątrzunijną przez okres nieprzekraczający 360 dni w każdym państwie członkowskim.

Mobilność krótkoterminowa naukowca oraz członka jego rodziny będzie rozumiana jako mobilność przez okres nieprzekraczający 180 dni w dowolnym okresie liczącym 360 dni w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej.

Mobilność długoterminowa naukowca oraz członka jego rodziny będzie rozumiana jako mobilność przez okres przekraczający 180 dni w danym państwie członkowskim Unii Europejskiej.

Warunki skorzystania przez cudzoziemca z mobilności studenta na terytorium Polski będą następujące:

  • celem pobytu na terytorium Polski cudzoziemca będącego studentem lub doktorantem jest kontynuacja lub uzupełnienie studiów podjętych na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
  • cudzoziemiec jest objęty programem unijnym lub programem wielostronnym obejmującym środki w zakresie mobilności lub porozumieniem między przynajmniej dwiema instytucjami szkolnictwa wyższego przewidującym mobilność wewnątrzunijną;
  • posiadany przez cudzoziemca dokument pobytowy (o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1030/2002) lub wiza długoterminowa, wydane przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, zawiera adnotację „student”;
  • okres pobytu na terytorium Polski w celu kontynuacji lub uzupełnienia studiów podjętych na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie przekracza 360 dni;
  • Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców otrzyma odpowiednie zawiadomienie i dokumenty o zamiarze korzystania przez cudzoziemca z tej mobilności od spełniającej wymogi jednostki prowadzącej studia mającej siedzibę na terytorium Polski;
  • brak wydania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzji o sprzeciwie w terminie 30 dni (ten warunek będzie stosowany dopiero po upływie 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy).

Warunki skorzystania przez cudzoziemca z mobilności krótkoterminowej naukowca oraz członka jego rodziny na terytorium Polski będą następujące:

  • celem pobytu na terytorium Polski cudzoziemca będącego naukowcem jest prowadzenie części badań naukowych lub prac rozwojowych w jednostce naukowej mającej siedzibę na terytorium Polski zatwierdzonej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, a celem pobytu członka rodziny naukowca jest pobyt wraz z tym naukowcem;
  • posiadany przez cudzoziemca dokument pobytowy (o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1030/2002) lub wiza długoterminowa, wydane przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, zawiera adnotację „naukowiec”, a członek rodziny naukowca posiada zezwolenie pobytowe w celu połączenia się z rodziną oraz dokument pobytowy, wydane przez to państwo członkowskie UE;
  • Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców otrzyma odpowiednie zawiadomienie i dokumenty o zamiarze korzystania przez cudzoziemca z tej mobilności od jednostki naukowej mającej siedzibę na terytorium Polski zatwierdzonej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
  • brak wydania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzji o sprzeciwie w terminie 30 dni (ten warunek będzie stosowany dopiero po upływie 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy).

Korzystanie w innym niż Polska państwie członkowskim UE z mobilności studenta, mobilności krótkoterminowej i długoterminowej naukowca, przez cudzoziemców posiadających wydane przez władze polskie wizy krajowe lub karty pobytu z adnotacją „student” lub „naukowiec” oraz mobilność krótkoterminowa i długoterminowa członków rodziny naukowców są uregulowane przez przepisy prawa poszczególnych państw członkowskich UE.

Cudzoziemiec posiadający wydane przez władze polskie wizę krajową (w celu odbycia studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo kształcenia się w szkole doktorskiej) z adnotacją „student” lub zezwolenie na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach będzie mógł skorzystać z mobilności studenta w innym państwie członkowskim UE. W takim przypadku obowiązkiem będzie zawiadomienie o takim zamiarze właściwego organu państwa członkowskiego oraz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (o ile przepisy obowiązujące w tym państwie członkowskim przewidują wymóg takiego zawiadomienia). Obowiązek zawiadomienia będą mieli:

– jednostka prowadząca studia, w której cudzoziemiec odbywa studia, mająca siedzibę na terytorium Polski lub

– jednostka prowadząca studia, w której cudzoziemiec zamierza odbywać studia, mająca siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym cudzoziemiec zamierza korzystać z mobilności lub

– cudzoziemiec zamierzający korzystać z mobilności.

Cudzoziemiec posiadający wydane przez władze polskie wizę krajową w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych lub zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia badań naukowych będzie mógł skorzystać z mobilności krótkoterminowej lub długoterminowej naukowca w innym państwie członkowskim UE. W takim przypadku obowiązkiem będzie zawiadomienie o takim zamiarze właściwego organu państwa członkowskiego oraz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (o ile przepisy obowiązujące w tym państwie członkowskim przewidują wymóg takiego zawiadomienia). Obowiązek zawiadomienia będą mieli:

– jednostka naukowa, w której ten cudzoziemiec prowadzi badania naukowe lub prace rozwojowe, mająca siedzibę na terytorium Polski lub

– instytucja naukowa, w której cudzoziemiec zamierza prowadzić badania naukowe lub prace rozwojowe, mająca siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym cudzoziemiec zamierza korzystać z mobilności lub

– cudzoziemiec zamierzający korzystać z mobilności.

Cudzoziemiec będący członkiem rodziny naukowca posiadający wydane przez władze polskie zezwolenie na pobyt czasowy (o którym mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy o cudzoziemcach) będzie mógł skorzystać z mobilności krótkoterminowej lub długoterminowej członka rodziny naukowca w innym państwie członkowskim UE. W takim przypadku obowiązkiem będzie zawiadomienie o takim zamiarze właściwego organu państwa członkowskiego oraz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (o ile przepisy obowiązujące w tym państwie członkowskim przewidują wymóg takiego zawiadomienia). Obowiązek zawiadomienia będą mieli:

– naukowiec, którego członkiem rodziny jest ten cudzoziemiec lub

– jednostka naukowa, w której naukowiec prowadzi badania naukowe lub prace rozwojowe, mająca siedzibę na terytorium Polski lub

– instytucja naukowa, w której naukowiec ten zamierza prowadzić badania naukowe lub prace rozwojowe, mająca siedzibę w tym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.

  1. Zezwolenia na pobyt czasowy po zakończeniu studiów lub badań naukowych

Ustawa przewiduje udzielanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu umożliwienia studentom oraz naukowcom poszukiwania na terytorium Polski pracy lub planowania rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. Będzie ono wydawane po zakończeniu studiów lub badań naukowych, jednorazowo na okres 9 miesięcy.

  1. Dostęp studentów i naukowców do polskiego rynku pracy

Ustawa zapewnia możliwości wykonywania na terytorium Polski pracy przez naukowców oraz studentów lub doktorantów posiadających wydane przez władze polskie wizę krajową lub kartę pobytu z adnotacją „student” lub „naukowiec”. Możliwości takie będą również mieli naukowcy oraz studenci lub doktoranci korzystający z mobilności wewnątrzunijnej na terytorium Polski. Dodatkowo przewidziano zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę dla cudzoziemców, którzy uzyskają zezwolenie na pobyt czasowy po zakończeniu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych w celu poszukiwania w Polsce pracy lub planowania założenia działalności gospodarczej. Z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę zwolniono także członków rodziny naukowca posiadających zezwolenie na pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej.

  1. Poza zakresem wdrażania dyrektywy – rozwiązania mające na celu wyeliminowanie tzw. „turystyki pobytowej”

Ustawa przewiduje ponadto nowe podstawy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Związane są one z deklarowanym pierwotnie przez cudzoziemca celem wjazdu na terytorium Polski. Odmowa wszczęcia ww. postępowań będzie dotyczyła cudzoziemców przebywających w Polsce na podstawie:

– wizy Schengen lub wizy krajowej wydanych przez władze polskie w celu turystycznym lub w celu odwiedzin u rodziny lub przyjaciół;

– wizy wydanej przez inne państwo obszaru Schengen w celu turystycznym lub w celu odwiedzin u rodziny lub znajomych.


[1] ustawa z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. z 2019 r., poz. 577)

[2] dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801 z dnia 11 maja 2016 r. (Dz. Urz. UE L 132 z 21.05.2016, str. 21).

Dyrektywa ta zastępuje dwie obowiązujące uprzednio dyrektywy: dyrektywę Rady 2004/114/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie warunków przyjmowania obywateli państw trzecich w celu odbywania studiów, udziału w wymianie młodzieży szkolnej, szkoleniu bez wynagrodzenia lub wolontariacie (Dz. Urz. UE L 375 z 23.12.2004, str. 12, z późn. zm.), oraz dyrektywę Rady 2005/71/WE z dnia 12 października 2005 r. w sprawie szczególnej procedury przyjmowania obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych (Dz. Urz. UE L 289 z 03.11.2005, str. 15, z późn. zm.).

[3] w rozumieniu art. 14 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

[4] w rozumieniu art. 15 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Zatrudnienie obywateli państw trzecich w Polsce

Podstawa prawna

Obowiązki pracodawcy zatrudniającego cudzoziemca

Zatrudnienie cudzoziemca związane jest z szeregiem obowiązków. Ich przestrzeganie jest istotną częścią regulacji dotyczących zezwoleń na pracę.

Przejdź na stronę Obowiązki pracodawcy, aby dowiedzieć się, jakie obowiązki ma pracodawca zamierzający powierzyć pracę cudzoziemcowi.

Należy pamiętać także, że pracodawca zatrudniający cudzoziemca ma wobec niego takie same obowiązki jak wobec obywatela polskiego w zakresie:

  • zgłoszenia w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia pracy  do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego  oraz comiesięcznego terminowego odprowadzania do ZUS składek odpowiedniej wysokości;
  • obliczania, pobierania i wypłacania zaliczek na podatek dochodowy;
  • przestrzegania przepisów Kodeksu Pracy. Żaden pracownik, niezależnie od obywatelstwa, nie może być dyskryminowany w miejscu pracy!

WAŻNE: dotyczy oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi

Urząd Pracy m. st. Warszawy informuje, że biorąc pod uwagę konieczność usprawnienia obsługi oraz skrócenia czasu oczekiwania na wpis oświadczenia do ewidencji, od dnia 5 marca 2018 r. są przyjmowane wyłącznie oświadczenia wraz z załącznikami wysyłane za pośrednictwem portalu praca.gov.pl.
Oświadczenia powinny być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo profilem zaufanym ePUAP.
Wnioski złożone za pośrednictwem portalu praca.gov.pl bez podpisu elektronicznego lub zaufanego profilu  będą również rozpatrywane a podpis pracodawcy lub pełnomocnika uzupełniany będzie przy odbiorze oświadczenia.
- JEDNA WIZYTA - SPRAWA ZAŁATWIONA -

Zasady zatrudniania cudzoziemców

W dniu 1 stycznia 2018 r weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ma na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE z dnia 26 lutego 2014 r.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2019 r.

WAŻNE:

Aby cudzoziemiec mógł legalnie wykonywać pracę w Polsce na podstawie zezwolenia na pracę, czy też oświadczenia, musi posiadać tytuł pobytowy, z którym wiąże się uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce; o tytuł pobytowy ubiega się sam cudzoziemiec. Cudzoziemcy posiadający zezwolenie na pracę (lub zwolnieni z wymogu posiadania zezwolenia na pracę) są uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Polski, jeżeli przybywają w Polsce:

  • na podstawie wizy, z wyjątkiem wizy, wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1, 22 lub 23 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (cel turystyczny, ochrona czasowa, przyjazd ze względów humanitarnych)
  • na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (czyli złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy lub stały) lub umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej
  • na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwolenia udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu cudzoziemca), lub
  • na podstawie wizy wydanej przez inne państwo obszaru Schengen lub
  • na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen lub
  • w ramach ruchu bezwizowego.

Wykaz zawodów, w przypadku których wojewoda wydaje zezwolenie na pracę bez konieczności uzyskania informacji starosty